June 21, 2025
France 24 discussed the consequences of the Israeli war on Iran with Mousavian
June 21, 2025
France 24 discussed the consequences of the Israeli war on Iran with Mousavian
NPR interview with Mousavian, June 21, 2025
If President Trump is going to follow the line and the objectives of Prime Minister Netanyahu, there is a big danger that the U.S. will be engaged in transregional war because Prime Minister Netanyahu’s objective is not only to destroy Iranian nuclear facilities, but to bring regime change in Iran, to create instability in the country and to turn Iran, like Syria, Lebanon, and Libya, into a failed state and then break it apart. This is going to have major consequences for the region and beyond………..
https://www.npr.org/2025/06/21/nx-s1-5440516/is-diplomacy-with-iran-possible-right-now
Democracy Now TV Interview with Seyed Hossein Mousavian, June 23, 2025
From day one, when Israelis attacked Iran, I publicly said, “This is not an Israeli strike. Israel has coordinated this military invasion of Iran by the NATO countries, by the U.S., and it is fully supported by NATO, and Iran is confronting NATO, not only Israel. And it has now been about 12 days passed, everybody understands that the NATO countries are fully supporting Israel, and the U.S. also attacked Iran at the demand of the Israelis. This is number one.
Number two, if President Trump really wanted a nuclear deal, he could get it easily. Because in his first term, he chaired the JCPOA. You remember. JCPOA, the Iran nuclear deal was agreed between Iran, and the U.S. and the world powers, the United Nations Security Council passed Resolution 2231, the IAEA adopted many resolutions. It was working very well. Iran gave the highest level of access inspection, transparency measures to the IAEA. Every technical issue with the IAEA was resolved. Even IAEA publicly said, “All possible military dimension issues are resolved.” The deal was working very well. Even beyond the nuclear, Iran and the U.S., they agreed that Iran would buy 100 American passenger planes, the Boeing planes. Even when 16 American sailors they entered Iranian water territory illegally, Iran released them in less than 48 hours. Everything was going in the right direction until President Trump withdrew and imposed the most comprehensive sanctions. This is about the first term of President Trump.
In the second term, when he was elected, he actually put an option on the Iranian table: “Deal under my terms and conditions, or you will be attacked.” This was not and is not the language of diplomacy. This is the language of threat and bullying. And then, we have Iranian Foreign Minister Araghchi with Steve Witkoff. They had three rounds of talks in Oman and Rome, and they agreed on the principles. They really agreed. Then, they agreed that the technical team would sit, and they would draft it to be signed. Suddenly, Prime Minister Netanyahu called President Trump, and President Trump backed down. And then, Israel attacked Iran. When Israel attacked Iran, then President Trump publicly said to Iranians, “Unconditional surrender.” And then, the U.S. attacked. And now, after the U.S. attacked, now he’s saying “regime change”! Therefore, now, everybody, I think, has a correct understanding, well understanding that unfortunately, President Trump is not really for diplomacy and a solution.
Otherwise, if really, they really want a solution on the nuclear, it is easy because we have three major issues. One is about Iran’s cooperation with the IAEA. We have the model. The model worked for three years. All technical issues were resolved. The nuclear deal, they can agree that all transparency measures, verification measures can be revived based on the deal, and all technical issues can be resolved between Iran and the IAEA. The second issue is whether Iranian enrichment would be military or civilian. If it is below 5%, it would definitely be civilian. Iran is ready to go back to – like the JCPOA, to go back to enrichment below 5%, to stop 20%, to stop 60%. And the third issue is about the Iranian stockpile of enriched 400 kilograms of 60% enriched uranium. I think if there is a comprehensive, fair, and balanced deal, Iran would be ready either to export or to dilute this stockpile. Therefore, every concern would be removed. It is really within the reach if President Trump is going to have diplomacy succeed.
By: Seyed Hossein Mousavian, 22 June 2025
The consequences of US and Israeli military attacks will haunt the region, and beyond, for years to come. Here, I will highlight the key consequences of such an attack……….
Israel, the only country in the Middle East that actually possesses nuclear weapons, with as many as 400 nuclear bombs according to some estimates, cannot credibly claim to be fighting against nuclear proliferation.
Moreover, all reports from the International Atomic Energy Agency (IAEA) and US intelligence agencies over the past 20 years have consistently confirmed that there is no evidence of the Iranian nuclear programme pursuing weaponisation. “We do not have at this point, if you ask me, at this time, any tangible proof that there is a programme, or a plan, to fabricate, to manufacture a nuclear weapon,” said the UN nuclear chief.
The key point is that there was no immediate and serious threat. The claim that Iran has enough enriched stockpiles to build 10 bombs in two weeks is only half the truth. The other half is that – even if Iran decided to build a bomb – it would take them one to two years to develop the delivery systems, such as nuclear warheads. “There was no imminent threat that Iran was weaponizing its nuclear program before Israel’s attack began,” according to the American Arms Control Association……………
The perspective from Tehran is that the attacks by these two nuclear-armed countries revealed that the NPT not only has no real value, but is in fact harmful. Countries like North Korea, India, Pakistan and Israel, that rejected the treaty and developed nuclear weapons have remained immune from military attacks by nuclear weapons. It is only natural that following the military attack by Israel and the United States, Iran would reconsider its nuclear strategy, including its continued membership in the NPT.
https://www.middleeasteye.net/opinion/after-us-attack-iran-could-reconsider-its-nuclear-strategy
Interview with the American Conservative
June 6, 2026
A creative solution that seems to have first been proposed by the Omani mediators is that Iran join Saudi Arabia and the United Arab Emirates in a nuclear enrichment consortium that would allow Iran to continue to enrich uranium up to the 3.67 percent enrichment required for civilian nuclear energy. Saudi Arabia and the UAE, who would gain access to Iran’s nuclear technology, would be shareholders and funders.
The proposal is based on a consortium idea first proposed by Princeton physicist Frank von Hippel and former Iranian nuclear negotiator Seyed Hossein Mousavian. Von Hippel explained to me that the advantage of a consortium is that it allows nuclear experts from each country to “visit each other’s facilities to assure themselves that the activities are peaceful.” He added that “decisions that might have proliferation implications are made by the [partner] governments.” Saudi Arabia’s, the Emirates’ and Iran’s watchful eyes would all help the International Atomic Energy Agency ensure that the program is peaceful.
Mousavian, who is now a visiting research collaborator at Princeton, told The American Conservative that “denying Iran this right means subjecting it to discrimination as the only member state deprived of such a right. This constitutes a national humiliation.”
For both of these reasons, Iran’s red line is very firm. It is so firm that Mousavian recounts that Khamenei once told then-top Iranian nuclear negotiator (and future President) Hassan Rouhani that “if Iran is to abandon its right to enrich, it will either have to happen after my death, or I will have to resign from leadership.”
Trump has made it clear that “There are two ways Iran can be handled: militarily, or you make a deal.” What if the U.S. stands firm in its insistence that no enrichment can take place on Iranian soil? I asked Mousavian if the red line is so firm that Iran would refuse to negotiate its civilian enrichment program even if the U.S made it clear that the alternative to that deal was war. His answer was one simple sentence: “Iran will not dismantle its enrichment facilities under any circumstances.”https://www.theamericanconservative.com/trump-might-not-be-able-to-skirt-irans-red-line/
Interview With Responsible Statecraft
June 6, 2025
An innovative solution for bridging this deal-ending divide has emerged. It is not clear who first suggested it. Iran’s Foreign Minister, Abbas Araghchi, says that the Omani mediators made proposals that removed obstacles. Other reports credit Iran with the idea. Others say it was suggested by Oman and adopted by the United States.
The idea is that Iran joins Saudi Arabia and the United Arab Emirates in a nuclear enrichment consortium. In some versions, other regional partners are also included. Such a consortium could resolve the paradox created by the American demand that Iran give up its uranium enrichment and Iran’s insistence that it will never give up its uranium enrichment. Components of the enrichment process would be spread across countries with each sharing all but none fully possessing all. Iran could have its enriched uranium, but Iran could not fully enrich uranium.
The modern incarnation is similar to an idea first proposed by von Hippel and former Iranian nuclear negotiator Seyed Hossein Mousavian in a 2023 article in the Bulletin of the Atomic Scientists that argued that a multinational consortium in the Middle East could ensure that uranium is produced only for peaceful purposes.
The key question has always been whether Iran will be allowed to enrich uranium on its own soil. And nothing has changed now. Mousavian says that nuclear negotiations with Iran have failed when its right as a signatory to the nuclear nonproliferation treaty (NPT) to peaceful uranium enrichment have been denied, and they have succeeded when that right was granted. The key question now in negotiations is whether Iran would be allowed to enrich uranium on its own soil. Since the consortium story broke, the answer to that question has swung back and forth on a reporting pendulum.
The problem is that Iran is unlikely to agree to join a consortium that prohibits it from enriching on its own soil. One possible solution, proposed by von Hippel, Mousavian, and their colleagues at Princeton, is to let Iran enrich but not on its own soil. In this plan, Iran would build centrifuges and ship them to a partner country where Iranian technicians would operate them.
Iran is likely to refuse a proposal that insists it surrenders its right to enrich both because, as Slavin told RS, of the country’s well-founded suspicions about the reliability of external sources, and because, as Mousavian told me, denying Iran a right that is granted to every other signatory of the NPT “constitutes a national humiliation.”
https://responsiblestatecraft.org/iran-nuclear-deal-2672318762/
مقاله نشریه رسپانسیبل استیت کرفت
ده خرداد 1404
یک دیپلمات پیشین ایرانی گفت که ایالات متحده بهجای مخالفت با حقوق مشروع غنیسازی ایران، باید از آن بهعنوان یک فرصت، بهرهبرداری کند.
به گزارش ایسنا، «سید حسین موسویان» در مقالهای در نشریه «رسپانسیبل استیت کرفت» آمریکا، به بررسی پنج دلیل که ثابت میکند برنامه غنیسازی غیرنظامی ایران تهدیدی برای منافع ملی آمریکا نیست، بلکه یک فرصت است، پرداخت.
متن این مقاله به شرح زیر است؛
از اواسط آوریل، ایران و ایالات متحده چندین دور مذاکرات هستهای برگزار کردند که با پیشرفتهایی همراه بود — تا اینکه واشنگتن بهطور ناگهانی اعلام کرد که ایران هیچ حقی برای غنیسازی اورانیوم ندارد. علاوه بر این، ۲۰۰ نفر از اعضای کنگره آمریکا نامهای به رئیسجمهور ترامپ ارسال کردند و با هر توافقی که اجازه حفظ توان غنیسازی به ایران بدهد، مخالفت کردند.
رهبر معظم ایران، آیتالله خامنهای، خواستههای آمریکا را «زیادهخواهانه، بیشرمانه» و «بیمعنا» خواند. از آغاز بحران هستهای ایران در سال ۲۰۰۳، تهران یک خط قرمز روشن تعیین کرده است: «حق صلحآمیز غنیسازی اورانیوم تحت پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) غیرقابل مذاکره است.»
در نهایت، دولت اوباما با درک این واقعیت و ترجیح دادن دیپلماسی به جنگ، به توافق تاریخی ۲۰۱۵ (برجام) رسید؛ جامعترین توافق عدم اشاعه که تاکنون امضا شده است.
مذاکرات کنونی هستهای میان ایران و آمریکا شکست خواهد خورد اگر واشنگتن حقوق ایران برای غنیسازی تحت معاهده ان پی تی را نپذیرد. در واقع و شاید بهطور متناقض، به پنج دلیل زیرغنیسازی اورانیوم ایران برای مقاصد صلح آمیز، نه تنها تهدیدی برای منافع آمریکا نیست، بلکه میتواند فرصتی باشد.
۱- ایجاد توازن قدرت در خاورمیانه
اکنون یک اجماع دوحزبی گسترده در واشنگتن وجود دارد که ایالات متحده باید رویکرد راهبردی خود را از درگیریهای منطقهای به سمت مقابله با قدرتهای بزرگ – بهویژه چین – تغییر دهد. برای انجام مؤثر این کار، باید یک نظم جدید در خاورمیانه بر پایهٔ «توازن قدرت» شکل بگیرد، نه «هژمونی».
هر تلاشی برای اعطای سلطه منطقهای به هر قدرت در منطقه اعم از اسرائیل، عربستان، ترکیه، مصر یا ایران، فقط بیثباتی چند دهه اخیر را تداوم میبخشد. راهبرد خاورمیانهای کاخ سفید باید بر «بالانس قدرت در منطقه» استوار باشد، نه مهار یک جانبه. استاندارد دوگانه واشنگتن – تحمل و حتی حمایت از زرادخانه هستهای اسرائیل در حالی که حقوق ایران در چارچوب NPT را انکار میکند- در عمل به برتری راهبردی اسرائیل در منطقه کمک میکند.
یک چهارم از ۴۰۰ جنگ آمریکا، در خاورمیانه و آفریقا بودهاند. همچنین، در آمریکا اجماع فزایندهای شکل گرفته که مداخلات نظامی ایالات متحده در خاورمیانه با شکست مواجه شدهاند — این مداخلات تریلیونها دلار هزینه، دهها هزار کشته، میلیونها آواره و گسترش تروریسم و بیثباتی را بهدنبال داشتهاند.
از زمان جنگهای آمریکا در افغانستان و عراق، هر رئیسجمهور آمریکایی تلاش کرده تا از شروع جنگی جدید در منطقه جلوگیری کند. اوباما از دخالت در لیبی پشیمان شد و آن را بزرگترین اشتباه خود دانست. جنگ اخیر آمریکا در یمن نیز هفت میلیارد دلار هزینه داشت و در نهایت شکست خورد. پس از یک ماه بمباران، ترامپ اعلام کرد عملیات تهاجمی متوقف میشود چون یمنیها وعده دادند که کشتیهای آمریکایی را هدف قرار ندهند. رویارویی نظامی با ایران بسیار پرهزینهتر و بیثباتکنندهتر از عراق، افغانستان یا یمن خواهد بود. حقوق غنیسازی ممکن است بحثبرانگیز باشد — اما جنگ فاجعهبار است.
۲- منطق توازن هستهای
کنت والتز، پدر مکتب نئورئالیسم در روابط بینالملل، در مقالهای در سال ۲۰۱۲ در مجله «فارن افرز» استدلال کرد که ایرانِ مجهز به سلاح هستهای میتواند موجب ثبات راهبردی در خاورمیانه شود، از طریق مهار انحصار هستهای اسرائیل. از دید او، بازدارندگی متقابل خطر جنگ را کاهش میدهد.
در حالی که من با اشاعه سلاحهای هستهای مخالفم، اما معتقدم که انحصار هستهای اسرائیل نه راهحل است و نه پایدار. دیر یا زود دیگر قدرتهای منطقه نیز بهدنبال ظرفیتهای هستهای خواهند رفت. تنها راهحل پایدار، اجرای قطعنامههای موجود سازمان ملل برای ایجاد منطقهای عاری از سلاح هستهای در خاورمیانه است.
برنامه غنیسازی ایران و – تلاش عربستان برای توسعه آن – فرصتی منحصربهفرد برای ایالات متحده ایجاد میکند: حمایت از ایجاد کنسرسیومی منطقهای برای انرژی هستهای در خلیج فارس و حتی کل خاورمیانه تحت نظارت بینالمللی. این اقدام خطر توسعه سلاحهای هستهای را از میان برمیدارد، در حالی که حقوق کشورهای منطقه در قالب معاهده ان پی تی را نیز حفظ میکند. البته، چنین موفقیتی تنها در صورتی پایدار خواهد بود که اسرائیل، مانند همه کشورهای دیگر منطقه، به این معاهده بپیوندد و از سلاحهای هستهای خود دست بردارد.
۳- حمایت از معاهده ان پی تی و نظم جهانی تحت رهبری آمریکا
نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم، که حول رهبری ایالات متحده شکل گرفت، بر دو هدف اصلی معاهده ان پی تی بنا شده: خلع سلاح هستهای و عدم اشاعه. آینده هستهای خاورمیانه تنها میتواند تحت چارچوب معاهده ان پی تی اداره شود – نه هیچ چیز دیگر.
استاندارد دوگانه طولانیمدت ایالات متحده – تحمل زرادخانه هستهای اسرائیل و در عین حال انکار حق ایران برای غنیسازی صلح آمیز- هنجارهای جهانی را تضعیف کرده و باعث بیثباتی منطقه شده است.
محمد المنصور، مورخ برجسته مراکشی میگوید: «چیزی که بیش از همه اعراب را خشمگین میکند، درک آنها از سیاست دوگانه آمریکاست که یک رویکرد برای اسرائیل دارد و رویکردی دیگر برای کشورهای عربی» . لذا استانداردهای دوگانه و تناقض با قوانین بینالمللی در نهایت اعتبار و منافع راهبردی بلندمدت ایالات متحده را به خطر میاندازد.
۴- منافع اقتصادی
رئیسجمهور ترامپ اخیراً بهخاطر تضمین قراردادهایی به ارزش تریلیونها دلار با عربستان، امارات و قطر، به خود بالید. او گفت: «ما در چهار روز گذشته ۵.۱ تریلیون دلار از خاورمیانه درآمد داشتیم.» اما چنین توافقاتی نیاز به ثبات بلندمدت منطقه دارند. جنگ با ایران همه پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را در تیررس موشکها و پهپادهای ایرانی قرار خواهد داد. هزینه از دست رفتن قراردادها و تشدید نظامی، هر دستاورد اقتصادی را خنثی میکند و بار سنگینی را برای مالیاتدهندگان آمریکایی برای دههها بههمراه خواهد داشت.
۵- شکستن قالب اسرائیلمحور
پنهان نیست که مواضع کنونی آمریکا در مذاکرات هستهای در مورد نفی حق غنی سازی اورانیوم توسط ایران، بهشدت تحت تأثیر منافع و سیاستهای اسرائیل است – نه منافع آمریکا. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سالها برای جنگ آمریکا علیه ایران لابی کرده و اکنون خواهان برچیده شدن کامل برنامه هستهای ایران است، در حالی که میداند این خواسته برای تهران غیرقابل مذاکره است. حتی گزارشهایی وجود دارد که اسرائیل قصد دارد همزمان با مذاکرات ترامپ، به تأسیسات هستهای ایران حمله کند.
سیاست خاورمیانهای آمریکا سالها با ترجیحات اسرائیل همسو بوده، اما این حمایت بیقید و شرط نتیجه معکوس داده است. امروز بیش از دوسوم مردم آمریکا – ۶۹٪ -خواهان توافقی مسالمتآمیز با ایران هستند که در آن نه اسرائیل و نه ایران سلاح هستهای نداشته باشند. بیش از ۶۰٪آمریکاییها معتقدند که اسرائیل نقش منفی در حل چالشهای کلیدی خاورمیانه دارد. دیوان بینالمللی دادگستری، اسرائیل را به نسلکشی محتمل متهم کرده است. اعتراضات گسترده در غرب نیز نشاندهنده نارضایتی فزاینده است. اسرائیل اکنون یکی از منزویترین کشورها در جهان است. مهمتر اینکه، سکوت غرب در برابر اقدامات اسرائیل، ارزشهایی چون حقوق بشر، حقوق زنان و قانون بینالمللی که آمریکا زمانی پیشتاز آنها بود را بیاعتبار کرده است.
ایالات متحده نمیتواند اشتباهات گذشته را تکرار کند. بهجای مخالفت با حقوق مشروع غنیسازی ایران، واشنگتن باید از آن بهعنوان یک فرصت، بهرهبرداری کند. این مسئله به معنی تسلیم شدن آمریکا نیست، بلکه درباره واقعگرایی، قانون و منافع بلندمدت آمریکاست. تنها راه پایدار، رویکردی متوازن و مبتنی بر قانون است که ریشه در معاهده ان پی تی و دیپلماسی منطقهای دارد. افزون بر این، از طریق توافقی عادلانه و آبرومندانه برای هر دو طرف، واشنگتن میتواند مسیر عادیسازی روابط دیپلماتیک با ایران را بر پایه احترام متقابل و عدم مداخله، آنگونه که در منشور سازمان ملل آمده، هموار کند.
سی ام می 2025
مصاحبه اسکای نیوز عربی با موسویان: مذاکرات هسته ای، خوشبینی آمریکا و موارد اختلاف
موسویان:
* دو پیشنهاد برای حل اختلاف موجود ایران و آمریکا در مورد غنی سازی
* اسرائیل ظرفیت و توانایی حمله نظامی به ایران را ندارد، بلوف میزند.
* ترامپ قصد درگیر کردن آمریکا در جنگ با ایران را ندارد.
مجری: ارزیابی شما از مذاکرات هسته ای و دو گزینه آمریکا در مورد توقف غنی سازی یا حمله نظامی چیست؟
موسویان: برداشت من این است که در مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا، سه موضوع کلیدی مطرح است.
اول: شفافیت. اینکه ایران حداکثر همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی و شفافیت هسته ای را داشته باشد تا از صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران اطمینان حاصل شود. به گمانم ایران در این مورد انعطاف دارد چون در گذشته هم در عمل این نوع همکاری را داشته است.
دوم: ذخائر اورانیوم غنی شده. گفته میشود ایران ذخائر اورانیوم غنی شده 60% برای ساخت چند بمب هسته ای را دارد. در این مورد هم راه حل این است که ایران این نوع ذخائر را صادر یا تبدیل کند. فکر میکنم ایران در این مورد هم ایران مثبت برخورد خواهد کرد.
سوم: حق غنی سازی. بر اساس معاهده ان پی تی، همه اعضاء این معاهده حق برخورداری از غنی سازی صلح آمیز را دارند کما اینکه ژاپن و برزیل و آرژانتین و هلند هم غنی سازی دارند و بمب هسته ای هم ندارند. موضع ایران در این مورد این است که از حق مشروع و قانونی خود در مورد بهره مندی از غنی سازی صلح آمیزنخواهد گذشت. در این مورد هم دو راه حل وجود دارد. یکی اینکه دو طرف در مورد غنی سازی صلح آمیز ایران در چهارچوب ان پی تی توافق کنند. دوم و راه حل تکمیلی اینکه کنسرسیوم هسته ای منطقه ای بین کشورهای حوزه خلیج فارس تشکیل شود که در چند سال گذشته مکرر مطرح کرده ام. در اینصورت صورت اطمینان بین المللی در مورد ماهیت صلح آمیز غنی سازی حاصل خواهد شد.
مجری: آیا ایران توقف غنی سازی را میپذیرد یا اینکه عواقب ادامه غنی سازی را.
موسویان: من گمان نمیکنم که ایران از حق قانونی و مشروع خود در بهره مندی از غنی سازی صلح آمیز بگذرد و بپذیرد که مورد تبعیض قرار گرفته و بعنوان تنها عضو معاهده ان پی تی از حق غنی سازی صلح آمیز محروم شود. اما معتقدم که ایران همه تعهدات لازم در مورد اینکه درچهارچوب معاهده ان پی تی، غنی سازی صلح آمیز داشته باشد، را خواهد پذیرفت.
مجری: آیا ایران نگران نیست که اسرائیل بدون موافقت ترامپ، به ایران حمله نظامی بکند؟
موسویان:اظهارات اسرائیل در مورد حمله نظامی به ایران، یک بلوف بیشتر نیست.اسرائیل ظرفیت و توانایی حمله نظامی به ایران را ندارد. تنها در صورتی این اتفاق ممکن است که آمریکا مشارکت کند و بنای حمله نظامی داشته باشد. منتهی معتقدم که ترامپ قصد درگیر کردن آمریکا در جنگ جدید خانمانسوز را ندارد چون آمریکا جنگهای قبلی در خاورمیانه را باخته و نتیجه ای غیر از هدر دادن تریلیونها دلار و هزاران کشته و دهها هزار زخمی نگرفته است. اسرائیل و آمریکا هیچکدام به ایران حمله نمیکنند و فقط بلوفهای سیاسی تبلیغاتی میزنند. البته در غیاب توافق، این احتمال وجود دارد که آمریکا تحریمها را افزایش دهد و اسرائیل هم مثل گذشته خرابکاری و ترور در داخل ایران انجام دهد. چنین سناریویی نه به نفع آمریکاست و نه به نفع ایران. توافق مسالمت آمیز بهترین گزینه است. باید دید موضوع اصلی چیست. اگر موضوع صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران است که ایران برای همه نوع همکاری آمادگی دارد اما اگر موضوع محرومیت ایران از حقوق قانونی معاهده ان پی تی وتبعیض است، که بعید میدانم ایران زیر بار برود.
مجری: ایران درمخمصه حادی است. سیاست ایران برای رهایی از وضعیت کنونی چیست؟ آیا مصلحلت ایران نیست که از این وضعیت عبور کند؟
موسویان: ایران از ابتدای بحران هسته ای در سال 1382 برای توافق مسالمت آمیز درچهارچوب مقررات بین الملل آماده بود و اکنون هم آماده است. مشکل از طرف آمریکا و غرب است که خواسته های فراتر از نرمها و مقررات جهانی دارند.
مجری: راه حل بحران کنونی بدون توسل زور توسط ترامپ چیست؟
موسویان: ایران در چهل سال گذشته تحت تحریمهای مستمر بوده و آمریکا و غرب هرچه تحریم توانسته اند، را اعمال کرده اند اما چه نتیجه ای گرفته اند؟ ایران تریلیونها دلار از تحریمها ضرر کرد و در پاسخ، ظرفیت و توانمندی هسته ای خود را افزایش داد تا جایی که تنها دو هفته با نقطه گریز هسته ای بیشتر فاصله ندارد. اگر ترامپ بخواهد به این روند شکست خورده ادامه دهد، هر دو طرف بازنده خواهند بود.
مجری: اگر بنا باشد که ترامپ غنی سازی ایران را بپذیرد، تفاوتی با توافق قبلی در مورد برجام نخواهد داشت. چه توافقی میتواند انجام شود که متفاوت باشد؟
موسویان: اولین موضوع در مورد سطح غنی سازی است. اگر ایران غنی سازی زیر 5% انجام دهد، هیچ کاربرد نظامی وجود نخواهد داشت. دومین موضوع در مورد راستی آزمایی است. اگر ایران بالاترین سطح راستی آزمایی و همکاری با آژانس را بپذیرد، نظارت 24 ساعتمه کامل وجود خواهد داشت و شفافیت قابل راستی آزمایی خواهد بود و مسئله سوم این ایده کنسرسیوم هسته ای منطقه ای بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس تحت نظارت آژانس است. این میتواند یک ابتکار جدید باشد. با این اقدام هم از صلح آمیز بودن فعالیتهای هسته ای ایران اطمینان حاصل میشود به اضافه اینکه تضمین محکم و جدید و جامع در مورد صلح آمیز بودن برنامه هسته ای کل کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهد بود.
مجری: چرآیت الله خامنه ای سکوت کرده است؟
موسویان: آیت الله خامنه ای همین چند روز پیش طی سخنرانی خود، اظهارات مقامات آمریکا را رد کرد و تصریح کرد که ایران خواسته های فراتر از مقررات بین الملل را نخواهد پذیرفت. در عین حال عراقچی تصریح کرده که قصد مذاکره در رسانه ها ندارد و مواضعش را در پشت میز مذاکره مطرح خواهد کرد.
Responsible Statecraft, By Seyed Hossein Mousavian, May 29, 2025
Five Reasons why Iran’s civilian uranium enrichment is not a threat to US national interests— it could be an opportunity.
A plan for a regional nuclear consortium under international auspices has merit.
Published May 29, 2025
The potentially lucrative nature of U.S.-Iran business ties has been highlighted by former Iranian officials as well, including Seyed Hossein Mousavian, who previously served on Iran’s nuclear negotiations team from 2003–2005. He told Newsweek last month that “a multi-trillion-dollar economic agreement” could “truly transform Iran–U.S. relations” and “sweep away the problems between them like a massive flood.”
https://www.newsweek.com/iran-may-hold-key-trumps-nuclear-revolution-2077538