گفت‌وگوی شبکه تلویزوینی العربیه عربستان با موسویان،چهارم اکتبر 2026
چکیده اظهارات سید حسین موسویان در گفت‌وگوی با شبکه تلویزیونی العربیه عربستان
- بحران کنونی میان ایران و آمریکا صرفاً یک اختلاف هسته‌ای نیست، بلکه بازتاب یک تقابل ژئوپلیتیکی عمیق‌تر است که طی چند دهه شکل گرفته است.
- ایران همچنان بر اجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد تأکید دارد و خواسته جدیدی فراتر از آن مطرح نکرده است. از دید تهران، مشکل اصلی آن است که آمریکا به توافقی که خود امضا کرده بازنگشته است.
- تجربه چهار دهه گذشته نشان می‌دهد که ایران در مقاطع مختلف، از همکاری در افغانستان تا برجام و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، وارد مذاکرات جدی شده است؛ اما این آمریکا بوده که از توافق‌ها خارج شده یا مسیر دیپلماسی را متوقف کرده است.
- مهم‌ترین مانع پیشرفت مذاکرات امروز، فقدان اعتماد متقابل است. خروج آمریکا از برجام و سپس کنار گذاشتن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، اعتماد ایران به تعهدات واشنگتن را به شدت تضعیف کرده است.
- جنگ‌های اخیر نشان داد که راهبرد نظامی قادر به تحقق اهداف سیاسی نیست. نه تغییر رژیم در ایران رخ داد، نه ایران تسلیم شد و نه بحران پایان یافت.
- سیاست فشار حداکثری نیز در دستیابی به اهداف اعلام‌شده آمریکا موفق نبوده است. بنابراین، ادامه همان سیاست‌ها بعید است نتیجه متفاوتی به همراه داشته باشد.
- حمله نظامی به کشوری که عضو معاهده ان.پی.تی است و تحت گسترده‌ترین بازرسی‌های آژانس قرار دارد، اعتبار رژیم جهانی عدم اشاعه را با چالش جدی مواجه کرده و می‌تواند پیام خطرناکی برای سایر کشورها ارسال کند.
- ایران همچنان عضو معاهده ان.پی.تی باقی مانده و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون مدرکی مبنی بر انحراف برنامه هسته‌ای ایران به سوی تولید سلاح هسته‌ای ارائه نکرده است.
- اگرچه گزارش‌هایی درباره تأسیسات «کوه کلنگ» منتشر شده، اما این تأسیسات شش سال پیش به آژانس اعلام شده بود و موضوع تازه یا مخفی محسوب نمی‌شود.
- حضور گسترده نیروهای نظامی آمریکا ممکن است به طور موقت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را حفظ کند، اما چنین وضعیتی از نظر اقتصادی و نظامی قابل دوام نیست.
- امنیت پایدار خلیج فارس باید توسط هشت کشور ساحلی خلیج فارس تأمین شود، نه از طریق رقابت قدرت‌های خارجی.
- این چارچوب باید بر اصول عدم مداخله، احترام متقابل، اعتمادسازی، امنیت دریایی، همکاری اقتصادی و گفت‌وگوی مستمر استوار باشد.
- ولیعهد عربستان میزبان نشست سران منطقه خلیج فارس برای ایجاد نظام امنیت و همکاری جمعی در منطقه شود
- با ادامه جنگ؛ ایران نه تسلیم میشود و نه اجازه خواهد داد کشوری خارجی تمدن و موجودیت آن را نابود کند
- کشورهای منطقه خلیج فارس نیروی نظامی مشترک برای امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز تشکیل دهند
- تجربه اتحادیه اروپا و سازمان امنیت و همکاری اروپا نشان می‌دهد که حتی دشمنان تاریخی نیز می‌توانند از طریق نهادسازی، همکاری اقتصادی و گفت‌وگوی مستمر، رقابت را به همکاری و صلح پایدار تبدیل کنند.
- همین الگو می‌تواند مبنای ایجاد نظام همکاری و امنیت جمعی در خلیج فارس باشد.
- مذاکرات آینده نباید صرفاً به موضوع هسته‌ای محدود شود، بلکه باید در قالب یک توافق جامع، روابط ایران و آمریکا، امنیت خلیج فارس، آزادی کشتیرانی، همکاری اقتصادی منطقه‌ای و کاهش تهدیدات متقابل را نیز در بر گیرد.
- تفاهم‌نامه اسلام‌آباد می‌تواند بهترین نقطه آغاز برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم و حرکت به سوی چنین توافق جامعی باشد.
- نه جنگ و نه تحریم قادر به حل بحران نیستند. تنها راه‌حل پایدار، دیپلماسی جامع، احترام متقابل، پذیرش منافع مشروع همه طرف‌ها و ایجاد یک معماری جدید امنیتی و همکاری منطقه‌ای است.
- https://www.irna.ir/news/86286406/