سید حسین موسویان- بیست و سوم مارس 2026
مجری: جمعه شب، رئیسجمهور ترامپ اعلام کرد که در حال بررسی کاهش تلاشهای نظامی در منطقه است. واکنش شما به این خبر چه بود؟
موسویان: در واقع، رئیسجمهور پرزیدنت ترامپ گفت که میخواهد جنگ را کاهش دهد. در مصاحبه دیگری گفت که جنگ خیلی زود به پایان میرسد. با این حال، در مصاحبه دیگری هم گفت چرا باید آتشبس برقرار کنیم وقتی ایران را در حال شکست دادن هستیم؟ واقعاً نمیدانم کدام یک از این اظهارات بازتابدهنده نیت واقعی رئیسجمهور است. با این وجود، امیدوارم تصمیمی برای پایان دادن به این جنگ اتخاذ شود، زیرا تا کنون ایران، اسرائیل و آمریکا همگی متحمل خسارات بیسابقهای شدهاند
مجری: طی سه هفته گذشته برخی مقامات ارشد ایران کشته شدهاند ازجمله علی لاریجانی.. از دیدگاه کلان، فکر میکنید تأثیر پایدار این ترورها چه خواهد بود؟
موسویان: حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، به ویژه ترور مقامات ارشد، دو دینامیک قدرتمند در داخل کشور را شعله ور کرده است – “ملیگرایی و ایدئولوژی شیعه”. مردم ایران عملاً شاهد بودهاند که طی سه هفته جنگ آمریکا و اسرائیل بیش از ۱۰ هزار غیرنظامی کشته یا زخمی شدهاند. و تقریباً ۲۰۰ مقام ایرانی از سال ۲۰۲۵ توسط جنگهای آمریکا و اسرائیل ترور شدهاند. با این حال، حتی تحت بمباران، دهها هزار نفر در مراسم خاکسپاری آنها شرکت کردهاند. در سنت شیعه، کسانی که در راه اسلام یا وطن کشته میشوند شهید یا قهرمان تلقی میشوند. این پدیده اکنون در مورد ترور مقامات ایرانی رخ داده است
مجری: در این شرایط، به نظر میرسد قدرت بیشتری به سپاه پاسداران منتقل میشود. در این زمینه چه باید فهمید؟
موسویان: در ۱۵ سال گذشته، با تجربه ۴۰ سالهام در روابط ایران و آمریکا و فعالیت دانشگاهی در پرینستون، بارها توضیح دادهام که تحریمها و فشارهای بیشتر، سیاستهای ایران را بیش از پیش رادیکال میکند. همین اتفاق هنگام خروج آمریکا از برجام افتاد. آمریکا از برجام خارج شد و تحریمها را اعاده کرد و ایران سطح و ظرفیت غنیسازی خود را افزایش داد. حالا که آمریکا به ایران حمله کرده است، طبیعی است که نیروهای نظامی کشور عملاً کنترل بیشتری پیدا کنند
مجری: ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده دارد. فکر میکنید چه اتفاقی برای این ذخایر خواهد افتاد؟
موسویان: واقعیت این است که در مذاکرات بین نمایندگان آمریکا – ویتکاف، کوشنر – و نمایندگان ایران در فوریه ۲۰۲۶، آقای عراقچی مذاکرهکننده ایرانی به صراحت به طرف آمریکایی گفت که اگر توافقی حاصل شود، ایران آماده است کل اورانیوم غنیشده ۶۰٪ را رقیق کند و آن را کنار بگذارد. این موضوع رسماً توسط وزیر امور خارجه عمان اعلام شد. حتی اخیراً – نمیدانم مقاله گاردین را خواندهاید یا نه – مشاور امنیت ملی بریتانیا در جلسه فوریه ۲۰۲۶ شرکت کرد و تأیید کرد که ایران آماده است کل ذخایر اورانیوم ۶۰٪ را کنار بگذارد. بنابراین، اگر توافقی وجود داشته باشد، ایران مشکلی ندارد و قصد نگهداشتن آن را ندارد
مجری: فکر میکنید آیا هنوز جای دیپلماسی باقی مانده است، با توجه به اینکه آمریکا این جنگ را در میانه مذاکرات سازنده آغاز کرده است؟
موسویان: صادقانه بگویم، این بسیار دشوار و پیچیده است، زیرا آمریکا به ایران حمله کرده است. همانطور که وزیر امور خارجه عمان گفت، دو بار مذاکره انجام شد و پیشرفت قابل توجهی حاصل شده بود، آنها بسیار به توافق نزدیک بودند، اما آمریکا تصمیم گرفت حمله کند. بنابراین اعتماد بیش از پیش از بین رفته است. با این حال، من معتقد نیستم که در را برای دیپلماسی کاملاً بسته باشد. واقعاً نمیدانم آمریکا دنبال چه نوع توافقی با ایران است. شما شنیدید که نخستوزیر نتانیاهو گفت استراتژی اسرائیل خاورمیانه بزرگ است. شنیدید که سفیر آمریکا در اسرائیل گفت اسرائیل حق دارد کشورهای خاورمیانه را تحت کنترل بگیرد. مدیر انرژی کاخ سفید گفت هدف کنترل نفت ایران است.واقعاً نمیدانم. اگرهدف واقعی آمریکا سقوط حکومت و تصاحب نفت و ثروت ایران باشد، در این صورت هرگز توافقی رخ نخواهد داد