Interview with BBC, News Hour, June 19, 2025
ابتدا گزارشگر بی بی سی از ژنو گفت که امروز وزرای سه کشور اروپایی پیامی از واشینگتن به عباس عراقچی خواهند که فقط یک معامله بیشترروی میز نخواهد بود و آن اینکه ایران باید تاسیسات غنی سازی خود را تعطیل کند. البته یک پیشنهاد دیگری نیز واشینگتن داده بود که یک کنسرسیوم غنی سازی منطقه ای خارج از خاک ایران تشکیل شود که ایران آنرا نیز رد کرده است. بنابراین معامله این است که اگر ایران “غنی سازی صفر” را نپذیرد، “مذاکرات صفر” تنها گزینه خواهد بود و آمریکا وارد جنگ خواهد شد. ایران در گوشه ای قرار گرفته که انتخاب دیگری ندارد
مجری از آقای موسویان پرسید که آیا شانسی برای توافق بین مذاکرات وزرای سه کشور اروپایی وجود دارد؟
موسویان: من خیلی خوشبین نیستم چون جنگ در جریان است. در عین حال اگر هم توافقی بین وزرای سه کشور اروپایی و آقای عراقچی صورت گیرد معلوم نیست که آمریکاییها آن را بپذیرد. چون من تجربه مذاکرات 1382 تا 1384 با اروپاییها را دارم که هرگاه با اروپاییها شانس توافقی بود، آمریکا رد میکرد. امیدوارم که وضعیت فعلی مذاکرات اروپا با ایران مثل کذشته نباشد
مجری: اروپاییها پیام آمریکا را دراین جلسه به ایران ابلاغ خواهند کرد که باید غنی سازی را تعطیل کند. آیا شما احتمال میدهید که ایران بپذیرد؟
موسویان: خیر. ایران نمیپذیرد. شانس توافق هسته ای با ایران وجود دارد چنانچه اروپا وآمریکا بخواهند در چهارچوب مقررات بین الملل و معاهده ان پی تی با ایران توافق کنند. طبق ان پی تی همه کشورها حق غنی سازی اورانیوم صلح آمیز را دارند. اما ایران نمیتواند توافقی را بپذیرد که بعنوان تنها کشور عضو معاهده ان پی تی، از حقوق قانونی و مشروعش محروم شود که این یک تبعیض آشکار و تحقیر ایرانیها خواهد شد
مجری: سئوال اصلی این است که ایران چه نیازی به غنی سازی 60% دارد که صرفا برای ساخت بمب است. اگر ایران حق قانونی خود را میطلبد، میتوانست غنی سازی زیر 5% را نجام دهد که مصرف صلح آمیز دارد
موسویان: این سئوال خوبی است. ما توافق برجام را داشتیم. طبق آن توافق ایران متعهد به غنی سازی زیر 5% شده بود و سه سال تمام هم بطور کامل به تعهدش عمل کرد تا اینکه آمریکا زیرتوافق زد و از آن خارج شد. بدتر اینکه آمریکا گسترده ترین تحریمها را اعمال کرد درحالی که ایران در حال اجرای کامل برجام بود. ایران در پاسخ به اقدام آمریکا، سطح غنی سازی را افزایش داد تا بعنوان ابزار چانه زنی، آمریکا را به پای میز مذاکره و انجام تعهداتش بکشاند نه اینکه دنبال بمب باشد
مجری: چرا آمریکا به آن توافق برنگردد، توافقی که روی میز هست؟
موسویان: دقیقا. دانشمندان هسته ای جهان اتفاق نظر دارند که برجام جامعترین سند هسته ای تاریخ عدم اشاعه است و شامل بالاترین سطح بازرسی ها و محدودیتهای برنامه هسته ای است که ساخت بمب را غیر ممکن میسازد. اما واقعیت این است که ترامپ با نابودی برجام، دنبال نابودی میراث اوباما بود و الان یک توافقی میخواهد بالاتر از توافق اوباما
با این وجود شانس توافق هست مبنی براینکه توافق کنند که
در فاز اول برجام عینا اجرا شود و در فاز دوم یک کنسرسیوم منطقه ای بین ایران و عربستان و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس تشکیل شود که غنی سازی منطقه ای باشد، زیر نظرکامل آژانس بین المللی باشد. این طرحی است که دانشمندان هسته ای دانشگاه پرینستون در بولتن دانشمندان اتمی آمریکا منتشر کردند که من هم جزء نویسنده گان بودم
ما مدل کنسرسیوم مشترک اروپاییها را تحت نام “یورنکو” داریم. خلیج فارس هم میتواند کنسرسیوم مشابه داشته باشد که ایران مسئولیت سانتریفیوژها را داشته باشد، تولید اورانیوم غنی شده در عمان باشد، تاسیسات یو.اف 6 و ذخیره اورانیوم غنی شده در عربستان و دفتر مرکزی وبازرگانی کنسرسیوم در امارات باشد