موسویان: اصولی که ترامپ میتواند با پذیرش آنها به جنگ و خصومت ۴۷ساله آمریکا با ایران خاتمه دهد
By Seyed Hossein Mousavian
March 13, 2026
Summary of Seyed Hossein Mousavian’s main points in that interview:
- He argues that the nuclear issue is largely a pretext, and the real objectives of the U.S. and Israel are broader—weakening Iran, reshaping the regional order, and pursuing strategic dominance.
- He stresses that military strikes cannot eliminate Iran’s nuclear capability, because the country has already mastered the scientific knowledge and technology.
- He warns that such attacks actually increase incentives for nuclear deterrence, pushing states toward models like North Korea rather than nonproliferation.
- He frames the conflict as part of a larger geopolitical confrontation, not a narrow nuclear dispute, with long-term consequences for regional stability and global nonproliferation norms.
In one sentence:
He contends that the war is strategically driven beyond the nuclear issue, and that military force will neither eliminate Iran’s capabilities nor strengthen nonproliferation—in fact, it risks the opposite.
موسویان: اصولی که ترامپ میتواند با پذیرش آنها به جنگ و خصومت ۴۷ ساله آمریکا با ایران خاتمه دهد
مجری: پرزیدنت ترامپ مدعی شده که جنگ را برده و ایران را شکست داده است. آیا شما قبول دارید
موسویان: طرفین مدعی هستند که پیروز شده اند و طرف مقابل را شکست داده اند. حقیقت این است که تا این مرحله نه آمریکا و اسرائیل توانسته اند ایران را شکست دهند و نه ایران توانسته آنها را شکست دهد. هر دو طرف تا این مرحله مقاومت کرده و هنوز توان و ظرفیت ادامه جنگ را دارند
مجری: برای چه مدت میتوانند جنگ را ادامه دهند؟
موسویان: هیچکس نمیداند. اما هرچه زودتر تمام شود، بهتر است چون این دیگرتنها یک جنگ محدود به آمریکا و اسرائیل با ایران باقی نمانده بلکه با یک جنگ منطقه ای مواجه هستیم که نه تنها اقتصاد و بازارهای مالی و انرژی جهان را تحت تاثیر قرار داده بلکه صلح و امنیت منطقه و بین المللی را هم به خطر انداخته است. متاسفانه این جنگ انتخاب آمریکا و اسرائیل بود و نه ایران. آنها جنگ علیه ایران را درزمانی آغاز کردند که مذاکرات دیپلماتیک در جریان بود، پیشرفت خوبی داشت و به توافق نزدیک شده بودند. لذا آمریکا امکان توافق را داشت اما متاسفانه جنگ را انتخاب کرد
مجری: چگونه میتوان به این جنگ خاتمه داده داد؟ آیا دیپلماسی میتواند موفق شود یا اینکه آمریکا نیروی زمینی وارد ایران خواهد کرد تا پیروز شود
موسویان: من نمیتوانم تصور کنم که آمریکا نیروی زمینی به ایران اعزام کند. آنها تجربه شکست های ارتش آمریکا در افغانستان وعراق را فراموش نکرده اند. آنها بعد از 17 سال اشغال افغانستان و هزاران میلیارد دلار هزینه، از طالبان شکست خوردند و نهایتا مجبور به ترک افغانستان شدند. لشگر کشی آمریکا به این کشورها هیچ خاصیتی نداشت و تنها انبوهی از بی ثباتی در منطقه بجای گذاشتند
اما راه حل وجود دارد. این بستگی به آمریکا دارد که چه نوع رابطه ای با ایران میخواهد. رئیس جمهور آمریکا علنا اعلام کرده اند که دنبال تغییر رژیم در ایران هستند. مسئول امور انرژی کاخ سفید رسما اعلام کرد که هدف آمریکا از حمله نظامی به ایران، سلطه بر نفت ایران است. سناتور لینسی گراهام از جمهوریخواهان برجسته و از نزدیکان ترامپ اعلام کرد که بعد ازاین جنگ، ثروت هنگفت ایران را بدست خواهیم آورد. اگر سیاست آمریکا این باشد که برای بدست آوردن ثروت ایران، یک حکومت دست نشانده در ایران روی کار بیاورد مشابه آنچه که در ونزوئلا رخ داد، این اتفاق نخواهد افتاد و ممکن است ما با یک جنگ بی پایان مواجه شویم. اما اگر آمریکا خواهان یک رابطه بر اساس اصول منشور سازمان ملل باشد، شانس وجود دارد. اگر آمریکا یک رابطه سالم با ایران بخواهد، سه اصل را باید بپذیرد: 1- احترام متقابل، 2- عدم مداخله در امورد داخلی، و 3- احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران است
مجری: ایا درخواست ایران برای پرداخت خسارت و پذیرش حقوق ایران هم شامل میشود؟
موسویان: بله البته شامل این دو هم میشود. اگرتوافقی صورت بگیرد باید شامل حقوق ایران در بهره مندی از تکنولوژی صلح آمیز هسته ای باشد. ملاک توافق هسته ای باید معاهده ان پی تی باشد. طبق این معاهده ایران حق غنی سازی و تولید آب سنگین برای مصارف صلح آمیز را دارد. متقابلا ایران همیشه آمادگی همکاری با آژانس بین المللی در مورد راستی آزمایی و بازرسی و دادن تضمینهای لازم مبنی بر عدم ساخت بمب هسته را داشته است. ایران تحت هیچ شرایطی نخواهد پذیرفت که نسبت به سایر کشورهای عضو ان پی تی؛ مورد تبعیض قرار گرفته و از حقوق مشروعش پایمال شود
در مورد حل و فصل تخاصمات هم به این نکته اشاره کنم که هر دو رهبر قبلی ایران، صراحتا گفته بودند که اگر آمریکا خواهان رابطه سالم باشد، آنها مخالفتی ندارند. رابطه سالم یعنی احترام متقابل، عدم مداخله و احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی. این “معامله بزرگی” است که آقای ترامپ باید دنبال کند و به 47 سال خصومت با ایران خاتمه دهد. البته من معتقدم که برای یک صلح پایدار دو فاکتور دیگر هم مهم است
اول: اینکه آمریکا و ایران هر دو و متقابلا به منافع یکدیگر در منطقه احترام بگذارند تا تقابلات منطقه ای خاتمه یابد. دوم: آمریکا میتواند برای ختم تهدیدات متقابل نظامی و امنیتی و موجودیتی بین اسرائیل و ایران، وساطت کند تا در آینده شاهد تکرار این نوع منازعات نظامی نباشیم